Je denkt waarschijnlijk dat acht uur slaap altijd genoeg is. Nieuw grootschalig onderzoek, gepubliceerd op 17 september 2026 in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS Medicine, laat zien dat het net iets ingewikkelder ligt. Onderzoekers van de Capital Medical University in Peking volgden bijna 96.000 volwassenen bijna negen jaar lang en ontdekten dat vooral de tijd die je in REM-slaap doorbrengt, je risico op tientallen ziektes voorspelt. Niet je totale slaapduur.
Het gaat om een van de grootste studies ooit naar slaapstadia en ziekterisico. De deelnemers droegen een week lang een polsmonitor die met een deep-learning-algoritme precies berekende hoeveel tijd ze doorbrachten in REM-slaap, diepe slaap en lichte slaap. Daarna checkten de onderzoekers de medische dossiers op meer dan duizend aandoeningen.
Wat REM-slaap met je gezondheid doet
Mensen met meer REM-slaap (de fase waarin je droomt en je hersenen actief informatie verwerken) hadden een lager risico op 83 verschillende ziektes. Elke extra 47,6 minuten REM-slaap hing samen met een 26 procent lager risico op hartfalen, een 46 procent lager risico op dementie en een 80 procent lager risico op de ziekte van Parkinson. Ook multiple sclerose en de ziekte van Alzheimer kwamen minder vaak voor bij mensen met meer droomslaap.
Diepe slaap, de fase waarin je lichaam zich fysiek herstelt, bleek vooral belangrijk voor iets andere problemen: een lager risico op diabetes type 2, een zware depressie en slaapapneu. Dat zijn zeven aandoeningen in totaal, dus duidelijk minder dan bij REM-slaap, maar het effect was wel stevig.
Waarom slaapduur alleen niet genoeg zegt
Eerder onderzoek naar slaap en gezondheid leunde vaak op zelfrapportage: mensen die zelf invulden hoeveel uur ze dachten te hebben geslapen. Dat is onnauwkeurig, want de meeste mensen schatten hun eigen slaap verkeerd in. Deze studie gebruikte objectieve meetgegevens van de polsmonitor, wat het resultaat een stuk betrouwbaarder maakt.
Slaapduur speelde nog steeds een rol, maar op een andere manier dan verwacht. Mensen die tussen de zes en acht uur sliepen, hadden het laagste risico op 69 verschillende aandoeningen. Wie minder dan vijf uur sliep, liep juist een hoger risico op 37 aandoeningen. Ook onregelmatige slaaptijden en veel wakker liggen na het inslapen hingen samen met een hoger risico op onder meer angstklachten. Wil je weten wat er nog meer misgaat bij te veel slapen? lees ook ons artikel over te lang slapen als Alzheimer-signaal, want ook de andere kant van het spectrum brengt risico's met zich mee.
Kun je je REM-slaap zelf beïnvloeden
De hoeveelheid REM-slaap die je krijgt, hangt sterk af van je slaapcyclus. Je hersenen bouwen doorheen de nacht steeds langere periodes van REM-slaap op, vooral in de laatste uren voor het wakker worden. Wie zichzelf structureel te kort slaap gunt, mist dus juist het deel van de nacht waarin de meeste droomslaap zit.
Een paar dingen die volgens slaaponderzoekers helpen om meer REM-slaap te krijgen:
- Elke dag op ongeveer hetzelfde tijdstip naar bed en opstaan, ook in het weekend
- Alcohol vermijden vlak voor het slapen, want dat onderdrukt REM-slaap flink
- Zorgen voor voldoende totale slaaptijd, want REM-slaap concentreert zich in de tweede helft van de nacht
- Stress verminderen voor het slapengaan, bijvoorbeeld met ademhalingsoefeningen
Sommige mensen grijpen ook naar magnesium om sneller in slaap te vallen en dieper te slapen. Benieuwd hoe dat precies werkt? we schreven eerder al uit hoe magnesium je slaap beïnvloedt.
Dit betekent het voor je hersenen op lange termijn
Het meest opvallende resultaat gaat over dementie en Parkinson. Beide aandoeningen ontstaan geleidelijk, vaak al jaren voordat er klachten zijn. Dat REM-slaap zo sterk samenhangt met een lager risico, past bij wat we al wisten over de rol van slaap bij het opruimen van eiwitten in de hersenen die met dementie te maken hebben.
Dat betekent niet dat een nachtje slecht slapen meteen gevaarlijk is. Het onderzoek is observationeel, wat wil zeggen dat de onderzoekers een verband vonden, geen bewijs van oorzaak en gevolg. Mensen die al ziek zijn, slapen soms ook anders, wat het beeld kan vertekenen. Toch is het patroon dermate consistent over 95.000 mensen en negen jaar, dat het serieus te nemen is. Wie zijn geheugen scherp wil houden, doet er sowieso goed aan om op meerdere fronten te werken. een dagelijkse multivitamine kan daarbij helpen, maar slaap blijkt dus minstens zo belangrijk.
Zo check je zelf hoeveel REM-slaap je krijgt
De meeste smartwatches en slaaptrackers, van Fitbit tot Oura tot de Apple Watch, schatten tegenwoordig hoeveel tijd je in elke slaapfase doorbrengt. De schattingen zijn niet perfect, maar geven wel een goede indicatie. Volwassenen halen doorgaans tussen de 90 en 120 minuten REM-slaap per nacht, ongeveer 20 tot 25 procent van de totale slaaptijd.
Zie je in je eigen data dat je structureel onder die bandbreedte zit, dan is dat een signaal om iets aan te passen. Vaak zit het probleem in te laat naar bed gaan, te vroeg wakker worden of te veel alcohol drinken. Alle drie knijpen ze precies in het deel van de nacht waarin je de meeste droomslaap opbouwt.
Wat je vanaf vanavond anders kunt doen
Je hoeft niet meteen je hele leven om te gooien. Begin met het bewaken van je totale slaaptijd, want zonder voldoende uren krijgt je lichaam simpelweg geen kans om aan de latere, REM-rijke slaapcycli toe te komen. Zet daarna in op regelmaat: probeer, ook in het weekend, binnen een uur van je gebruikelijke bedtijd te blijven. Laat de laatste alcoholische consumptie minstens drie uur voor het slapen achterwege. Kleine aanpassingen, maar volgens dit onderzoek is precies dit soort consistentie waar je hersenen en hart op de lange termijn baat bij hebben.