Voeding & Dieet

Dit kost de nieuwe suikertaks jou gemiddeld per jaar

· 5 min leestijd

Over een paar jaar betaal je waarschijnlijk meer voor je zak chips of pak koekjes, en dat heeft niets te maken met inflatie. Het kabinet werkt aan een suikertaks die vanaf 2030 geldt voor voorverpakt eten en drinken met minstens 6 procent suiker. D66, VVD en CDA verwachten er jaarlijks ongeveer 900 miljoen euro mee op te halen, en de regeling raakt een stuk breder dan alleen frisdrank.

Wat er precies belast gaat worden

De taks geldt voor voorverpakte producten met 6 procent suiker of meer, meldde NOS op 4 februari 2026. Hoe hoger het suikergehalte, hoe hoger de belasting lijkt te worden, al is nog niet vastgelegd hoeveel een chocoladereep straks duurder wordt. Het kabinet startte in juli 2026 een internetconsultatie over zowel deze eetwarentaks als een nieuwe suikerheffing op alcoholvrije dranken, die de huidige verbruiksbelasting moet vervangen. Die oude belasting van 26 cent per liter geldt nu voor elk alcoholvrij drankje, suiker of geen suiker, waardoor zelfs cola zero er al jaren onder valt.

Opvallend is dat het kabinet bewust kiest voor een suikerpercentage als maatstaf, en niet voor de criteria uit de vernieuwde Schijf van Vijf. Die keuze is volgens de consultatiedocumenten juridisch beter te verdedigen dan een lijst met toegestane en afgekeurde producten.

Dit kost het je gemiddeld per jaar

Met ruim 18 miljoen inwoners komt de verwachte opbrengst van 900 miljoen euro neer op gemiddeld 50 euro per persoon per jaar, rekende NOS uit in een artikel over de suikertaks. Eet en drink je zelf weinig suiker, dan betaal je minder. Heb je een zoetekauw, dan kan de rekening een veelvoud daarvan worden. Hoeveel precies hangt af van hoeveel voorverpakte producten met toegevoegde suiker je koopt, en dat verschilt enorm per huishouden.

Ter vergelijking: de gemiddelde Nederlander haalt dagelijks ongeveer 49 gram vrije suikers binnen. Snoep is daarvan verantwoordelijk voor 28 procent en alcoholvrije dranken voor 23 procent, blijkt uit cijfers in de consultatie van het ministerie. Dat zijn precies de twee productgroepen waar de nieuwe belasting het hardst zal toeslaan.

Waarom fruit van de bakker een uitzondering krijgt

De taks geldt alleen voor voorverpakt voedsel, omdat dat een voedingswaarde-etiket heeft waarop het suikergehalte staat. Vers fruit valt daardoor buiten de regeling, ook al bevat een banaan of druif van nature veel suiker. Losse zoetigheden van de bakker, zoals een gevulde koek, zouden eveneens buiten de taks kunnen vallen.

Lastiger wordt het bij bevroren groente en fruit. Die zijn voorverpakt en zouden dus in principe belast kunnen worden, terwijl bevroren blauwe bessen of banaanschijfjes volgens het Voedingscentrum net zo gezond zijn als verse exemplaren. Liesbeth Velema, expert voeding en gedrag bij het Voedingscentrum, verwacht daarom dat er een uitzondering komt voor bevroren fruit. Ze geeft toe dat er nog veel vragen open liggen over de uitvoering, van de gevulde koek tot de precieze grens tussen voorverpakt en onverpakt.

Dat sluit aan bij de bredere discussie over de nieuwe voedingsnormen voor vet en koolhydraten die Nederland dit jaar kreeg: ook daar bleek dat regels die op papier simpel lijken, in de praktijk vol uitzonderingen zitten.

De voedingsindustrie is verdeeld

Niet iedereen in de voedselsector denkt hetzelfde over de maatregel. Pascal Hopman van FNLI, de branchevereniging van de Nederlandse voedselindustrie, verwacht dat een generieke suikertaks niet effectief is en vindt het onderscheid tussen verpakt en onverpakt onlogisch. FWS, de branchevereniging van frisdrank- en sapproducenten, reageert juist positief. Die organisatie noemt de huidige verbruiksbelasting oneerlijk omdat die geen rekening houdt met suikergehalte, en is blij met wat ze een "echte suikertaks" noemen. Volgens FWS komt het grootste deel van de suikerinname toch al uit andere productcategorieën dan frisdrank.

Internationaal is zo'n belasting allang geen experiment meer. In ongeveer 120 landen bestaat al een vergelijkbare suikertaks, meestal gericht op suikerrijke dranken. Uit onderzoek blijkt dat die aanpak werkt: mensen kopen minder suikerrijke drank en producenten passen hun recepten aan om onder de grens te blijven. Het Voedingscentrum vraagt zich wel af hoe fabrikanten dat bij vast voedsel gaan doen. In drank is suiker relatief makkelijk te vervangen door een zoetstof, maar in koek of taart heeft suiker vaak ook een functie in de structuur van het product, en dan is de keuze voor het ene of andere zoetmiddel niet zonder risico, zoals bij de waarschuwingen van cardiologen over xylitol.

Wat je nu al kunt doen met deze informatie

De taks gaat pas in 2030 in en de Belastingdienst en Douane onderzoeken nog hoe de uitvoering eruit moet zien, dus veel verandert er op korte termijn niet. Toch is dit een goed moment om eens kritisch naar je eigen boodschappenlijst te kijken. Check bij producten die je vaak koopt, zoals ontbijtgranen, sauzen of tussendoortjes, hoeveel suiker er per 100 gram in zit. Veel mensen schrikken van de hoeveelheid die in producten zit die helemaal niet zoet smaken.

Je hoeft niet te wachten op een belasting om je suikerinname te verlagen. Vervang een deel van je bewerkte tussendoortjes door onbewerkte alternatieven, let op verborgen suikers in sauzen en dressings, en gebruik het suikerpercentage op het etiket als vuistregel: ligt het boven de 6 procent, dan val je straks hoogstwaarschijnlijk binnen de nieuwe regeling. Wie daar nu al op anticipeert, hoeft in 2030 geen verrassing te vrezen op de kassabon.

M
Geschreven door Merel de Jong Orthomoleculair therapeut & gezondheidsschrijver

Merel is een orthomoleculair therapeut die gefrustreerd raakte door de hoeveelheid onzin die online rondgaat over vitamines en mineralen. Ze besloot dat als niemand het goed deed, zij het zelf maar moest doen. Merel schrijft over voeding, gezondheid en supplementen vanuit een holistische blik maar altijd met wetenschappelijke onderbouwing. Ze is de persoon die op verjaardagen uitlegt waarom je vitamine D-spiegel belangrijker is dan je horoscoop. Haar stukken zijn toegankelijk, warm en vol praktische tips die je direct kunt toepassen zonder eerst een heel schap bij de drogist leeg te kopen.